Werken met ervaringskennis en -deskundigheid bij basisvaardigheden
Hoe maak je beleid en hulp begrijpelijk en toegankelijk voor iedereen? In Nederland heeft 1 op de 5 mensen moeite met taal, lezen, schrijven, rekenen of omgaan met de computer. Deze basisvaardigheden zijn nodig om mee te doen in de samenleving. Ervaringskennis helpt om beleid en ondersteuning beter te laten aansluiten bij wat mensen écht nodig hebben.
De samenleving stelt steeds hogere eisen. Brieven, formulieren en websites zijn vaak moeilijk. Denk aan het aanvragen van een DigiD of het regelen van toeslagen. Veel professionals hebben zelf geen moeite met basisvaardigheden. Daardoor sluiten regels en hulp niet altijd aan. Mensen met eigen ervaring weten wat lastig is en wat werkt. Hun kennis is belangrijk voor beleid, onderzoek en uitvoering.
Wat is ervaringskennis?
Ervaringskennis is kennis die ontstaat door eigen ervaringen. Iemand die zelf moeite had met lezen of rekenen, begrijpt waar anderen tegenaan lopen. Ervaringsdeskundigheid betekent dat iemand leert om die ervaringen in te zetten om anderen te helpen, bijvoorbeeld als taalambassadeur of adviseur.
Rollen van ervaringsdeskundigen
Ervaringsdeskundigen die zelf moeite hebben (gehad) met taal, lezen, schrijven rekenen of omgaan met computer kunnen verschillende rollen hebben:
- Tester van brieven, websites of apps
- Voorlichter die zijn of haar verhaal deelt
- Werver die mensen stimuleert om hulp te zoeken
- Meedenker of adviseur bij beleid en plannen
- Co-onderzoeker bij onderzoek
- Begeleider van mensen die willen leren
Waarom samenwerken?
Ervaringsdeskundigen laten zien wat wel en niet werkt. Ze helpen om regels begrijpelijker te maken, verbinden leefwereld en systeemwereld en verminderen schaamte en taboe.
Wat helpt bij goede samenwerking?
Duidelijke doelen, heldere afspraken en respect zijn belangrijk. Betrek ervaringsdeskundigen op tijd, communiceer in begrijpelijke taal en zorg voor voldoende tijd, ondersteuning en waardering. Samenwerken kan incidenteel of structureel, zolang de inbreng serieus wordt genomen.