Een training die dichtbij mensen staat 

Lekker Gezond is een training van acht bijeenkomsten. De groep bestaat uit maximaal tien deelnemers. Elke avond heeft een ander thema, zoals voeding, geld of ontspanning. Deelnemers starten met een eenvoudige persoonlijke intake. Daarbij gebruikt Esther ‘de eenvoudige tool’, ontwikkeld voor het iPH voor mensen met lage basisvaardigheden. Esther: “We kijken niet naar wat iemand niet kan. De vraag is: wat gaat goed en wat wil je verbeteren?” 

De training vindt bewust niet plaats in een school of bibliotheek. Esther zegt: “Als je niet kunt zwemmen, ga je niet vrijwillig naar een zwembad.” En ze voegt toe: “Het moet op pantoffelafstand zijn, dichtbij, veilig en vertrouwd.” 

Er wordt niet gewerkt met PowerPoints of lange teksten. Alles is praktisch, visueel en interactief. Esther is vindingrijk en maakt bijvoorbeeld gebruik van bord- en kaartspellen, een echte keuken en muziek. “Er is niets wat de deelnemer moet lezen of voorbereiden”, legt Esther uit. “Alles gebeurt samen, in de groep, op een eenvoudige manier.” 

Deelnemers vinden: dichtbij en via vertrouwen 

De deelnemers komen via meerdere routes binnen. De benadering van Esther is actief en persoonlijk. Ze benut haar eigen netwerk en dat van partners. “We hebben alle netwerkpartners geïnformeerd. Van huisartsen tot buurtteams en van het leefstijlloket tot verenigingen en gemeentelijke locaties.” Ook is er een flyer. Die laat ze achter op alle plekken waar de doelgroep mogelijk komt. En ze zorgt voor advertenties op de website van Welzijn Zaltbommel en in de Bommelerwaardgids. 

Beginnen bij wat wél kan 

De training is gebaseerd op positieve gezondheid. Dat betekent dat de mogelijkheden centraal staan, niet het probleem. Die brede blik zorgt voor verrassende inzichten. Sommige deelnemers komen met één hulpvraag binnen, maar er blijken vaak meerdere dingen te spelen. “Er kwam bijvoorbeeld een mevrouw voor afvallen”, vertelt Esther. “Maar ze bleek ook eenzaam, niet digitaal vaardig en had veel stress.” Door de brede aanpak en ruimte voor persoonlijke benadering, krijgt zij nu ondersteuning op meerdere gebieden. 

Leren door te doen 

Een belangrijk kenmerk van de training is het praktische karakter. Deelnemers gaan bijvoorbeeld samen koken. Ze krijgen simpele recepten mee met plaatjes. “Als het leven zwaar is, ben je al blij met eten op tafel”, zegt Esther. “Dan helpt het als iemand laat zien hoe het ook anders kan.” 

Ook bewegen wordt concreet gemaakt. De buurtsportcoach vertelt over en neemt deelnemers mee naar activiteiten in de buurt. Ze kunnen direct een proefles volgen. “Veel mensen wisten niet dat dit kon”, vertelt Esther. “Nu zetten ze daadwerkelijk de eerste stap.” 

Daarnaast is er aandacht voor geld, digitale vaardigheden, ontspannen en meedoen. Elke avond komt een andere professional uit de regio langs. Esther: “Zo hebben we alles in huis, en kunnen we mensen direct doorverwijzen als dat nodig is.” 

De kracht van de groep 

De groep speelt een grote rol in het succes. Deelnemers leren van elkaar en herkennen elkaars situatie. Zo ontstaat vertrouwen en onderlinge steun. Dat maakt het makkelijker om stappen te zetten. 

Esther is altijd aanwezig als vast gezicht. Zij bewaakt de sfeer en houdt contact met iedereen. “Ik wil dat iedereen iets meeneemt na elke avond”, zegt ze. “En als iemand afhaakt, ga ik naast die persoon zitten.” Ze stelt dan eenvoudige vragen. Wat gebeurt er en wat heb je nodig? “Meestal komt er dan een eerlijk antwoord”, vertelt ze. “En kunnen we samen verder.” 

Zichtbare resultaten 

De eerste groep deelnemers liet mooie resultaten zien. Iedereen ging iets doen met digitale vaardigheden, en sommigen stroomden door naar taalles. Veel deelnemers startten ook met sport of vrijwilligerswerk. En het zelfvertrouwen groeide zichtbaar. “Ze weten nu beter de weg te vinden”, zegt Esther. “De drempel is duidelijk lager geworden.” 

Betaalbaar en eenvoudig te organiseren 

Doordat de meeste ingeschakelde professionals hun bijdrage leveren vanuit hun eigen werk, blijven de kosten beperkt. De kracht zit vooral in de samenwerking. Door lokale partners te betrekken, ontstaat een sterk netwerk. Wat ook belangrijk is: de ondersteuning en budget van de beleidsambtenaren die gezondheid en volwasseneneducatie in portefeuille hebben. Esther: “Je hoeft het niet alleen te doen. Er is al veel kennis in je eigen gemeente.” 

Tips voor andere gemeenten 

Volgens Esther is het makkelijker dan het lijkt. “Het is eigenlijk allemaal heel simpel”, zegt ze. “Ik zou willen dat iedereen dit oppakt.”  

Haar belangrijkste tips: 

• Zorg voor een vertrouwde, laagdrempelige locatie
• Werk met praktische en visuele materialen
• Gebruik de kracht van lokale partners
• Houd het compact en overzichtelijk
• Zorg voor één vast gezicht voor de groep 

En vooral: begin gewoon. 

“Je hoeft het niet perfect te doen,” zegt Esther. “Als je begint, groeit het vanzelf verder.” 

Lekker Gezond laat zien dat het anders kan. Een aanpak die mensen echt bereikt en in beweging brengt. En misschien wel het belangrijkste resultaat: deelnemers krijgen weer vertrouwen in zichzelf. De training is gericht op mensen met een NT1 achtergrond, die moeite hebben met de basisvaardigheden. 

Meer weten? 

Neem contact op met Esther van der Aa: esther.vanderaa@kompasbommelerwaard.nl 

Zij vertelt graag over hoe zij het aangepakt heeft, en met welke kosten je ongeveer rekening moet houden. 

Kijk op de website https://www.iph.nl/. Je vindt daar informatie en materialen die je gratis kunt downloaden. 

Andere programma’s op het gebied van gezondheid en basisvaardigheden zijn bijvoorbeeld: 

• Voel je goed (een door het RIVM erkende leefstijlinterventie) en 
• Met plezier gezonder oud (een samenwerking tussen Leyden Academy, University of Copenhagen, University of Coimbra, Stichting Lezen en Schrijven en AI9.PT, ondersteund door Erasmus+).